fbpx

Artykuł

Podatkowe rozliczenie faktoringu pełnego przez faktoranta

Kancelaria Usług Księgowych Agnieszka Larysa Kubiak FAKTORING.jpg

Faktoring szeroko występuje w obrocie gospodarczym, jednak w dalszym ciągu sposób rozliczania budzi wątpliwości podatników.

Poniżej przedstawimy sposób rozliczenia faktoringu pełnego (tj. kiedy to faktor – np. bank – ponosi ryzyko niewypłacalności kontrahenta).

1. Rozpoznanie przychodu z tytułu przeniesienia (cesji) wierzytelności na faktora

Należy wskazać, że przez długi czas stanowiska organów podatkowych oraz sądów administracyjnych były niejednolite co do tego, czy należy rozpoznać przychód z tytułu przeniesienia wierzytelności na rzecz faktora.

Pierwsze stanowisko zakłada, że zbycie wierzytelności na rzecz faktora i otrzymanie zapłaty stanowi jedynie formę zapłaty za wierzytelność i nie stanowi odrębnego źródła przychodu (np. wyrok WSA w Olsztynie I SA/Ol 560/19).

Drugie stanowisko zakłada, że zbycie wierzytelności stanowi odrębne od pierwotnej wierzytelności źródło przychodu, zgodnie z art. 14 ust. 1 CIT czy art. 14 ust. 2 pkt 7ca (np. wyrok NSA z 22 marca 2011 r., sygn. II FSK 1948/09, wyrok NSA z 31 maja 2012 r., sygn. II FSK 2273/10).

Obecnie w rozstrzygnięciach organów podatkowych i sądów administracyjnych dominuje pogląd drugi – który należy uznać za prawidłowy i zgodny z ww. przepisami.

Należy mieć na uwadze, że wierzytelność jest prawem majątkowym, które również może podlegać dalszemu obrotowi. Sprzedaż wierzytelności (która powstała wskutek wykonania dostawy towaru) stanowi odrębne zdarzenie od sprzedaży towaru (nawet, jeśli dotyczy ona danej sprzedaży).

2. Koszty uzyskania przychodu

Dochodzi w istocie do dwukrotnego rozpoznania przychodu – ale każdemu z tych przychodów towarzyszą także odpowiednie koszty.

Najpierw należy rozpoznać przychód należny  tytułu dostawy towarów/świadczenia usług i odpowiadające mu koszty – co daje dochód podlegający opodatkowaniu.

Następnie, wskutek cesji wierzytelności na faktora również rozpoznajemy przychód – równy cenie wynikającej z umowy zbycia wierzytelności, czyli co do zasady wartości brutto wierzytelności – co od pewnego czasu jest dość jednolicie wskazywane przez organy podatkowe i sądy administracyjne (por. niedawna interpretacja Dyrektora KIS z dn. 7 sierpnia 2020 r. 0111-KDIB2-1.4010.188.2020.1.MK, wyrok NSA 17 maja 2012 r. sygn. akt II FSK 2069/10, wyrok NSA z 25 kwietnia 2013 r. sygn. akt II FSK 1827/11).

Rozpoznajemy także odpowiadające mu koszty (w wysokości wartości cedowanej wierzytelności) – pomniejszonego o ewentualną spłatę dokonaną przez kontrahenta. Potwierdza to m.in. interpretacja Dyrektora KIS z dn. 7 sierpnia 2020 r. 0111-KDIB2-1.4010.188.2020.1.MK.

Przepisy nie wyłączają kwoty zbywanej wierzytelności z kosztów uzyskania przychodu, wyłączają jedynie możliwość rozpoznania jako kosztu podatkowego straty z tytułu zbycia wierzytelności w wysokości przekraczającej uprzednio zarachowany przychód należny (Dyrektora KIS z dn. 21 maja 2020 r. 0111-KDIB1-3.4010.121.2020.1.IM).

Tym samym koszt rozpoznajemy na zasadach ogólnych – a jeśli wychodzimy przez to “na minus” (sprzedaliśmy wierzytelność poniżej jej wartości) to taka strata ze zbycia wierzytelności nie może być większa, niż kwota netto ujęta uprzednio jako przychód należny.

Wydatki na prowizje i odsetki należne faktorowi mogą zostać ujęte jako koszt podatkowy – co potwierdza m.in. interpretacja Dyrektora IS w Bydgoszczy z dn. 24 lipca 2013 r. znak. ITPB3/423-224/13/PS, czy też Dyrektora IS w Warszawie z dn. 5 grudnia 2016 r. 1462-IPPB5.4510.939.2016.1.AJ.

3. Dotychczasowe niejasności w zakresie kosztów uzyskania przychodu

Wydawać by się mogło, że skoro przepis limituje tylko wysokość straty, a nie kosztu, sytuacja jest jasna.

Niestety spotkać można stanowiska organów, które wskazują, iż jako koszt podatkowy ujmujemy tylko wartość netto wierzytelności.

Dyrektor KIS z dn. 7 sierpnia 2020 r. 0111-KDIB2-1.4010.188.2020.1.MK stwierdził „Skutkiem uznania zbycia wierzytelności na rzecz Faktora, za przychód podatkowy jest możliwość rozpoznania kosztów uzyskania przychodów z tej transakcji w wysokości wykazanego uprzednio przychodu należnego ze sprzedaży towarów i usług (netto)
Interpretacja ta powiela stanowisko wyrażone w interpretacji Dyrektora KIS z dn. 28 czerwca 2019 r. 0111-KDIB1-2.4010.129.2019.1.BG.

Stanowisko takie było nieprawidłowe.

Przepisy limitują bowiem możliwość rozpoznania straty z tytułu zbycia wierzytelności. Wprowadzenie takiego limitowania było uzasadniane tym, by nie powiększać straty w podatku dochodowym o kwotę VAT należnego od pierwotnego dłużnika. Przepisy natomiast wprowadzają takie ograniczenie jedynie w zakresie ujmowania w rachunku podatkowym straty ze zbycia wierzytelności, nie stanowią zaś o ogólnym wyłączeniu kwoty tej wierzytelności (czyli kwoty brutto) z kosztów podatkowych, ani kwoty należnego VAT.

Do tej pory wskazywaliśmy, iż prawidłowe i zgodne z brzmieniem przepisu jest rozliczenie transakcji z uwzględnieniem jako kosztu wartości brutto zbywanej wierzytelności – tj. jeśli wierzytelność z tytułu dostawy towarów za 10.000 zł netto + 2300 zł VAT sprzedajemy za 6150 zł, to jako przychód wykazujemy 6150 zł, koszt to 12300 zł, a dodatkowo wykazuję stratę w kwocie 6150 zł (strata ta nie przekracza kwoty 10.000 zł – czyli wartości netto wierzytelności).

Wątpliwości w tym zakresie rozstrzygnęła ostatecznie interpretacja ogólna Ministra Finansów z dnia 15 lutego 2021, która potwierdziła, że w razie zbycia wierzytelności kosztem podatkowym jest nominalna wartość wierzytelności w kwocie brutto (wraz z kwotą VAT). Ponadto Minister Finansów potwierdził, że podatnik będzie mógł uwzględnić także w kosztach podatkowych wynagrodzenie zapłacone na rzecz faktoranta.

Andrzej Radwan-Wiński

doradca podatkowy

                                                                                                                                       Kancelaria Kubiak & Radwan w Gdańsku

#faktoring #doradcapodatkowy

Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn
Share on pinterest
Pinterest
Share on email
Email

Kategorie

Najczęściej czytane:

Polub nas

Odbieraj najnowsze artykuły

Zasubskrybuj do naszego newslettera i odbieraj najświeższe informacje ze świata biznesu prosto do swojej skrzynki.

My nie spamujemy.
Dostarczamy tylko wartościowe informacje.